Wyckoff Nedir? Wyckoff Yöntemi, Temel Yasaları, Birikim ve Dağıtım Şemaları

Wyckoff yöntemi, fiyat ve işlem hacmi arasındaki ilişkiyi inceleyerek piyasanın hangi evrede olduğunu anlamaya çalışan bir teknik analiz yaklaşımıdır. Yöntem, piyasaların birikim, yükseliş, dağıtım ve düşüş evrelerinden oluşan bir döngü içinde hareket ettiğini varsayar.

Yöntem, 20. yüzyılın başlarında ABD’li piyasa analisti Richard D. Wyckoff tarafından geliştirilmiştir ve bugün hisse senedi, emtia ve kripto para piyasalarında kullanılmaktadır. Bu rehberde Wyckoff’un temel yasalarını, birikim ve dağıtım şemalarını, bu şemalardaki önemli olayları ve yöntemin sınırlarını bulacaksınız.

Wyckoff Yöntemi Nedir?

Wyckoff yöntemi, fiyat grafiğini ve hacmi birlikte okuyarak büyük piyasa katılımcılarının davranışını anlamaya çalışır.

Bileşik Adam (Composite Man) kavramı. Wyckoff, piyasayı tek bir büyük oyuncu yönetiyormuş gibi düşünmeyi önerir. Bu hayali oyuncu, düşük fiyatlardan sessizce alım yapar, fiyatı yükseltir, yüksek fiyatlardan satar ve ardından fiyatın düşmesine izin verir. Bu bir düşünme modelidir; piyasayı gerçekten tek bir oyuncunun yönettiği anlamına gelmez.

Wyckoff yöntemi, price action ve smart money gibi günümüz yaklaşımlarını da etkilemiştir.

Ilgili Makale: Harmonik Formasyonlar

Wyckoff’un Üç Temel Yasası

1. Arz ve Talep Yasası

Talep arzdan fazla olduğunda fiyat yükselir; arz talepten fazla olduğunda fiyat düşer. Arz ve talep dengede olduğunda fiyat yatay seyreder.

2. Neden ve Sonuç Yasası

Yatay bir aralıkta gerçekleşen birikim ya da dağıtım süreci neden, bu süreci izleyen trend hareketi ise sonuçtur. Birikim ya da dağıtım süreci ne kadar uzun ve genişse, ardından gelen hareketin de o ölçüde büyük olabileceği düşünülür.

3. Çaba ve Sonuç Yasası

Çaba işlem hacmidir; sonuç fiyat hareketidir.

Uyum. Yüksek hacimle birlikte güçlü bir fiyat hareketi, hareketin desteklendiğine işaret eder.

Uyumsuzluk. Yüksek hacme rağmen fiyatın çok az hareket etmesi, karşı tarafın güçlü olduğuna ve yönün değişebileceğine işaret edebilir.

Wyckoff Piyasa Döngüsü

Birikim Şeması

Birikim şeması, beş evreye (A-E) ve bu evrelerde görülen olaylara ayrılır.

Birikimdeki Olaylar

PS (Preliminary Support, ön destek). Düşüş sırasında ilk kez belirgin alımın görülmesi.

SC (Selling Climax, satış zirvesi). Yüksek hacim ve sert düşüşle birlikte panik satışlarının doruğa ulaşması.

AR (Automatic Rally, otomatik tepki). Satış baskısının azalmasıyla gelen tepki yükselişi. SC ile AR, aralığın alt ve üst sınırlarını belirler.

ST (Secondary Test, ikincil test). Fiyatın SC bölgesini daha düşük hacimle yeniden test etmesi.

Spring (sıçrama). Fiyatın aralığın alt sınırının kısa süreliğine altına inip hızla geri dönmesi. Kalan satıcıların test edildiği düşünülür.

SOS (Sign of Strength, güç işareti). Fiyatın artan hacimle aralığın üst bölümüne ya da üzerine çıkması.

LPS (Last Point of Support, son destek noktası). SOS’in ardından gelen ve daha yüksek bir dipte tamamlanan geri çekilme.

BU (Back-Up). Kırılan direncin destek olarak yeniden test edilmesi.

Birikim Evreleri

Evre A. Düşüşün durması (PS, SC, AR, ST).

Evre B. Nedenin oluşturulması; fiyat aralık içinde gidip gelir.

Evre C. Son test; çoğu zaman spring bu evrede görülür.

Evre D. Talebin baskın hâle gelmesi (SOS, LPS).

Evre E. Fiyatın aralıktan çıkıp yükseliş evresine geçmesi.

Ilgili Makale: ABCD Formasyonu Nedir ve Nasıl Çizilir?

Dağıtım Şeması

Dağıtım şeması, birikim şemasının tersine benzer.

Dağıtımdaki Olaylar

PSY (Preliminary Supply, ön arz). Yükseliş sırasında ilk kez belirgin satışın görülmesi.

BC (Buying Climax, alış zirvesi). Yüksek hacim ve sert yükselişle birlikte alımların doruğa ulaşması.

AR (Automatic Reaction, otomatik tepki). Alım baskısının azalmasıyla gelen düşüş. BC ile AR, aralığın sınırlarını belirler.

ST (Secondary Test). Fiyatın BC bölgesini yeniden test etmesi.

UT / UTAD (Upthrust / Upthrust After Distribution). Fiyatın aralığın üst sınırının kısa süreliğine üzerine çıkıp geri dönmesi.

SOW (Sign of Weakness, zayıflık işareti). Fiyatın artan hacimle aralığın alt bölümüne ya da altına inmesi.

LPSY (Last Point of Supply, son arz noktası). SOW’un ardından gelen ve daha düşük bir tepede tamamlanan tepki yükselişi.

Wyckoff Analizi Nasıl Yapılır?

1. Önceki trendi belirleyin. Birikim bir düşüşün, dağıtım bir yükselişin ardından beklenir.
2. Aralığı çizin. SC ve AR (ya da BC ve AR) seviyeleriyle yatay aralığın sınırlarını belirleyin.
3. Olayları işaretleyin. Test, spring, upthrust, SOS ve SOW gibi olayları arayın.
4. Hacmi değerlendirin. Çaba ve sonuç ilişkisine bakın: hacim ile fiyat hareketi uyumlu mu?
5. Evreyi belirleyin. Fiyatın hangi evrede olduğunu değerlendirin.
6. İşlem planını yapın. Giriş, stop ve hedefi önceden belirleyin.

Forex’te Hacim Hakkında Not

Wyckoff yöntemi büyük ölçüde hacim analizine dayanır. Forex piyasası merkezi bir borsada işlem görmediği için platformlarda gösterilen hacim genellikle tick hacmidir, yani fiyat değişim sayısıdır. Bu veri toplam piyasa hacmini doğrudan yansıtmaz. Bu nedenle Wyckoff yöntemi, forex’te hisse senedi gibi merkezi borsalarda işlem gören araçlara göre daha dikkatli uygulanmalıdır. Hisse senedi CFD’leri için hisse senedi hesabı sayfasına bakabilirsiniz.

Ilgili Makale: Gartley Formasyonu Nasıl Çizilir?

Örnek Senaryo

Aşağıdaki senaryo varsayımsaldır.

Günlük grafikte uzun bir düşüşün ardından fiyat yatay bir aralığa giriyor. Sert bir düşüş ve yüksek hacimle bir satış zirvesi oluşuyor; ardından gelen tepki aralığın üst sınırını belirliyor. Birkaç hafta sonra fiyat aralığın alt sınırının kısa süreliğine altına inip hızla geri dönüyor (spring). Ardından fiyat artan hacimle aralığın üst bölümüne çıkıyor (SOS) ve daha yüksek bir dipte geri çekilmesini tamamlıyor (LPS).

Giriş: LPS bölgesinde yükseliş yönlü bir mum teyidi sonrası alış.

Stop: Zarar durdur seviyesi LPS’nin ya da daha temkinli bir yaklaşımla spring’in en düşük noktasının altına.

Hedef: Önceki önemli direnç bölgesi.

Pozisyon büyüklüğü: Stop mesafesine ve göze alınan zarara göre pozisyon büyüklüğü yöntemiyle belirlenir.

Olası sonuçlar: Fiyat aralıktan çıkıp yükselişe geçebilir. Ancak yapı yanlış okunmuş olabilir; fiyat aralığın altına kalıcı olarak inerse stop çalışır.

Wyckoff Yönteminin Avantajları ve Sınırları

Avantajları

Bağlam sunar. Fiyatın hangi evrede olduğunu değerlendirmeye yardımcı olur.

Hacim ve fiyatı birlikte ele alır. Yalnızca fiyata bakan yaklaşımlara ek bir bakış açısı sağlar.

Disiplinli bir çerçeve sunar. Olaylar ve evreler, analizi belirli bir sıraya oturtur.

Sınırları

Öznellik. Aynı grafikte farklı analistler farklı olaylar ve evreler görebilir.

Olayların sonradan netleşmesi. Bir hareketin spring mi yoksa gerçek bir kırılım mı olduğu çoğu zaman ancak sonradan anlaşılır.

Öğrenmesi zaman alır. Terimler ve şemalar yeni başlayanlar için karmaşık olabilir.

Hacim verisine bağımlılık. Forex’te tick hacmi kullanılır.

Haber etkisi. Önemli veri açıklamaları yapıları hızla bozabilir.

Geriye dönük yanılgı. Tamamlanmış şemaları geçmiş grafikte bulmak kolaydır. Bu konuya farklı bir bakış için random walk teorisi rehberimize göz atabilirsiniz.

Yapı kırılımı ve likidite kavramlarını kullanan benzer yaklaşımlar için ICT ve RTM price action, diğer grafik yapıları için forex grafik formasyonları ve mum formasyonları rehberlerimize göz atabilirsiniz.

Risk Uyarısı

Forex ve CFD işlemleri kaldıraç içerir ve yüksek risk taşır. Kaldıraç kazanç ihtimalini büyüttüğü gibi zararı da aynı oranda büyütür ve yatırdığınız sermayenin tamamını kaybedebilirsiniz.

Wyckoff yöntemi ve diğer teknik analiz yaklaşımları gelecekteki fiyat hareketini garanti etmez.

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve yatırım tavsiyesi değildir. İşlem yapmadan önce kullanım koşullarını okuyun.

Sıkça Sorulan Sorular

Wyckoff yöntemi nedir?

Fiyat ve hacim ilişkisini inceleyerek piyasanın birikim, yükseliş, dağıtım ya da düşüş evrelerinden hangisinde olduğunu anlamaya çalışan bir teknik analiz yaklaşımıdır.

Wyckoff’un üç temel yasası nelerdir?

Arz ve talep yasası, neden ve sonuç yasası ve çaba ve sonuç yasası.

Çaba ve sonuç yasasında çaba nedir?

Çaba işlem hacmidir; sonuç ise fiyat hareketidir.

Spring nedir?

Birikim aralığında fiyatın alt sınırın kısa süreliğine altına inip hızla geri dönmesidir.

Wyckoff birikim şemasındaki evreler nelerdir?

A (düşüşün durması), B (nedenin oluşması), C (son test), D (talebin baskınlaşması) ve E (aralıktan çıkış).

Wyckoff yöntemi forex’te kullanılabilir mi?

Kullanılabilir; ancak forex’te hacim genellikle tick hacmi olduğu için hacme dayalı değerlendirmeler dikkatle yapılmalıdır.

Sonuç

Wyckoff yöntemi, arz ve talep, neden ve sonuç ile çaba ve sonuç yasalarına dayanan ve piyasanın birikim, yükseliş, dağıtım ve düşüş döngüsünü inceleyen bir yaklaşımdır. Birikim ve dağıtım şemaları, bu süreçlerdeki olayları ve evreleri tanımlar.

Yöntem, fiyat hareketine bağlam kazandırır; ancak özneldir, hacim verisine bağımlıdır ve olaylar çoğu zaman sonradan netleşir. Wyckoff analizini diğer araçlarla birlikte kullanın ve her işlemde riskinizi önceden sınırlayın. Genel çerçeve için forex risk yönetimi rehberimizi okuyabilirsiniz.